۱۰ اصل طلایی تحسین، تعریف و تمجید از کودکان

 

انسان‌ها بیشتر از طریق هیجانات مثبت یاد می‌گیرند و تغییر می‌کنند. تربیت فرزند فقط به دانش نیاز ندارد، بلکه مهارت می‌خواهد؛ مهارت اقدام و عمل مؤثر در شرایط متغیر زندگی.

یکی از مهم‌ترین مهارت‌های فرزندپروری، تحسین و تشویق صحیح کودک است. تشویق اشتباه می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد، اما تحسین اصولی، انگیزه، عزت‌نفس و اعتمادبه‌نفس کودک را چند برابر می‌کند.

در ادامه با ۱۰ اصل مهم تحسین کودکان برگرفته از کتاب «ایجاد انگیزه در کودکان» نوشته الیزابت هارتلی بروئر آشنا می‌شوید.

 

۱. رفتار کودک را تحسین کنید، نه شخصیت او را

 

کودکان و نوجوانان نیاز دارند همان‌طور که هستند، صرف‌نظر از عملکردشان، مورد پذیرش و تأیید قرار گیرند. کودک چه موفق شود و چه نشود، باید به‌خاطر سعی و تلاشش تشویق شود.

اگر والدین فقط زمانی کودک را تأیید کنند که استعداد خاصی نشان می‌دهد، تلاش کردن برای کودک به کاری خسته‌کننده و کسل‌کننده تبدیل می‌شود.

تحسین کنید: «آفرین که با دقت تلاش کردی» به‌جای «تو باهوش‌ترین بچه‌ای»

 

۲. فرایند تلاش را تحسین کنید، نه فقط نتیجه را

وقتی فرزندان کوچک هستند، فرایند آزمون‌وخطا برای آن‌ها حیاتی است. آن‌ها هنوز نمی‌توانند کامل بنویسند، نقاشی کنند یا ریاضی را درک کنند. در شروع یادگیری، آنچه تولید می‌کنند کمتر از فرایند یادگیری اهمیت دارد.

انتقاد سازنده، راه پیشرفت را نشان می‌دهد، در حالی که تحسین تلاش، انگیزه ادامه مسیر را در کودک زنده نگه می‌دارد.

 

۳. به‌صورت مشخص و دقیق تعریف کنید

 

به‌جای تعریف‌های کلی مثل «آفرین، خوب بود»، با ذکر جزئیات بگویید دقیقاً کدام بخش از کار کودک شما را خوشحال کرده است. این کار به کودک کمک می‌کند بفهمد چه کاری را درست انجام داده و چگونه آن را تکرار کند.

مثلاً: «نقاشی‌ات خیلی قشنگ شده، مخصوصاً ترکیب رنگ آسمونش عالیه.»

۴. بدون اما و اگر و کنایه تحسین کنید

برای گرفتن بهترین نتیجه، تعریف باید رک، صریح و بدون کنایه باشد. جمله‌هایی مثل «خوب عمل کردی، تعجب کردم تنبلی نکردی!» یا «مشقت خوبه، چرا قبلاً این‌طور نبودی؟» تمام اثر مثبت تحسین را از بین می‌برد.

تحسین خالص، بدون یادآوری شکست‌های گذشته باشد.

 

۵. صادقانه و واقعی تعریف کنید

همان‌طور که در مورد بزرگسالان صدق می‌کند، تمجید دروغین از کودک نوعی توهین محسوب می‌شود. تحسین غیرواقعی، خودآگاهی کودک را از بین می‌برد، اعتماد او به والدین را کم می‌کند و ترس از شکست را افزایش می‌دهد.

فقط چیزی را تحسین کنید که واقعاً به آن باور دارید.

 

۶. تحسین را فوری و خودانگیخته ابراز کنید

تعریف و تحسین را بدون فوت وقت و در حضور کودک به زبان بیاورید. بگذارید لحن صدا و حالت چهره شما را ببیند. تحسینی که با تأخیر یا از اتاق دیگر گفته شود، اثرگذاری کمتری دارد.

 

۷. قدرت تماس فیزیکی را فراموش نکنید

تماس بدنی و حالت چهره هم نوعی تحسین است. در آغوش گرفتن، لبخند زدن و بوسیدن، بیانگر محبت و قدردانی هستند. این روش‌ها کمتر جنبه قضاوت دارند و بیشتر از کلام، حس spontaneity و صمیمیت منتقل می‌کنند.

 

۸. پیشرفت‌های کوچک و مقطعی را هم ببینید

منتظر موفقیت بزرگ نمانید. پیشرفت کودک را در هر مرحله شایسته تعریف بدانید. این کار به کودک احساس آرامش و امنیت می‌دهد و او را برای قدم‌های بعدی مصمم‌تر می‌کند.

 

۹. بگذارید کودک موفقیت را از آنِ خود بداند

 

 نگویید: «اگه من مجبورت نکرده بودم کلاس شنا ثبت‌نام کنی، این مدال رو نمی‌گرفتی» یا «توی خوندن عالیه، ولی من پنج سال هر شب براش خوندم».

بگذارید کودک باور کند موفقیت نتیجه تلاش خودش است. مالکیت موفقیت، بزرگ‌ترین پاداش برای اوست.

 

۱۰. قانون طلایی ۴ به ۱ را رعایت کنید

پژوهش‌ها نشان داده است برای ترمیم آسیب هر انتقاد مخرب و غیرمنصفانه، چهار بار تحسین و تشویق لازم است. این اصل درباره همه ما، در هر سنی، صادق است.

عیب‌جویی شدید باعث می‌شود کودکان احساس کنند بد، بی‌عرضه و دوست‌نداشتنی هستند. برای حفظ عزت‌نفس آنان، همیشه نسبت ۴ تحسین در برابر ۱ انتقاد را در فرزندپروری رعایت کنید.

 

جمع‌بندی: تحسین آگاهانه، کلید تربیت موفق

تحسین کردن یک مهارت تربیتی است، نه فقط یک واکنش عاطفی. اگر رفتار درست، تلاش مستمر و پیشرفت‌های کوچک کودک را صادقانه، مشخص و به‌موقع تحسین کنید، انگیزه درونی و اعتمادبه‌نفس او به‌طور چشمگیری رشد می‌کند.

 

منبع: برگرفته از کتاب «ایجاد انگیزه در کودکان» نوشته الیزابت هارتلی بروئر

تحقیق و تدوین : بدیعی نامقی

مدرس آموزش خانواده و مهارتهای نرم

 

می‌خواهید اعتمادبه‌نفس فرزندتان را اصولی بسازید؟

مهارتهای مدیریت زمان را به او بیاموزید

 

مهارتهای کلیدی و کاربردی مدیریت زمان    را با یک کلیک دریافت کنید