چگونه با نوجوان پسر خود ارتباط برقرار کنیم؟

نوجوانی، دورانی پرهیجان، پرتلاطم و در عین حال سرشار از کشف و رشد است. این دوره، مرز انتقال از کودکی به بزرگسالی است؛ جایی که پسران برای ساختن هویت مستقل خود باید از آن عبور کنند. در این دوران، همه‌چیز نسبی است؛ نوجوان میان ارزش‌های والدین، خانواده و جامعه در نوسان است و استقلال و وابستگی را هم‌زمان تجربه می‌کند.

در نوجوانی، حساسیت‌ها بسیار زیاد است. از یک سو، والدین مشتاق‌اند فرزندشان مستقل شود، ارتباط بگیرد، محیط‌های جدید را کشف کند و آینده‌ای بهتر بسازد. از سوی دیگر، نوجوان ارزش‌های تازه‌ای می‌آفریند و شکلی جدید از ارتباط را بر پایه باورهای ذهنی خود تعریف می‌کند.

لیست‌کردن ویژگی‌های دوران نوجوانی تقریباً غیرممکن است؛ زیرا این دوران بسیار نامتعادل و در عین حال جذاب است. این جذابیت از آن روست که نوجوان می‌خواهد دنیایی بر اساس میل و خواست خود بسازد؛ که این حق طبیعی اوست و بهتر است والدین از آن خوشحال باشند.

ویژگی‌های شاخص دوران نوجوانی
میل به استقلال
ناهماهنگی در رفتار و احساسات
درخودفرورفتگی
فاصله‌گرفتن از والدین
ریسک‌پذیری بالا
تمایل به ارتباط عمیق دوستانه
افسردگی‌های ناشناخته
خودقضاوتی
زودرنجی
و بسیاری خصلت‌های دیگری که والدین تجربه می‌کنند

چگونه با فرزند جوان خود رفتار کنیم؟

فرزندتان را با دوران جوانی خود مقایسه نکنید. جوانِ امروز، متعلق به زمان حال است، نه گذشته. هرگز از او نخواهید همان‌طور که شما فکر می‌کنید فکر کند، زندگی کند یا لباس بپوشد.

خواسته‌های او را باور کنید. او نیز انسانی با فکر و اراده است. به خواست او احترام بگذارید و اگر مخالف نظر او بودید، با منطق، دلیل و محبت او را قانع کنید، نه با زور و فشار.

زیاد امر و نهی نکنید. به جای دستور دادن، با محبت از او کاری را بخواهید.

با فرزند خطاکار چگونه برخورد کنیم؟ خطاها، لجبازی‌ها و مخالفت‌های او را نادیده بگیرید.

با نوجوان عصبی چگونه رفتار کنیم؟ هرگز با او لجبازی نکنید.

اگر نوجوان نتوانست کاری را انجام دهد، با مهربانی او را راهنمایی کنید.

خواسته‌های خود را بر او تحمیل نکنید و در جمع و فامیل، شخصیت و اعتبار او را حفظ کنید. او را فردی بی‌خاصیت معرفی نکنید؛ بلکه همواره او را بااقتدار و قابل‌احترام نشان دهید.

محبت کنید و از تنبیه بدنی دوری کنید. کتک زدن نه‌تنها هیبت شما را پایین می‌آورد، بلکه لجبازی فرزند را نیز افزایش می‌دهد. به یاد داشته باشید که هر آسیب جسمی، مسئولیت شرعی و اخلاقی دارد.

حداقل ماهی یک بار از او برای انجام کارها کمک نگیرید و آن را به رخ او نکشید.

تا می‌توانید محبت کنید و خسته نشوید. تربیت، فرایندی تدریجی است و اصلاح مشکلات اخلاقی به زمان طولانی نیاز دارد.

عدالت میان فرزندان را رعایت کنید و به همه اعضای خانواده به طور مساوی محبت کنید.

اگر زود عصبانی می‌شوید، با تمرین بر اعصاب خود مسلط شوید و برای غلبه بر خشم، از خداوند و خانواده کمک بخواهید.

در برابر فحش و جسارت فرزند بی‌تفاوت باشید و هیچ واکنشی نشان ندهید؛ زیرا کلام دیگران تأثیر فیزیکی بر ما ندارد.

قهرکردن یکی از روش‌های تربیتی است، اما نباید طولانی شود. اگر قهر از یک هفته بیشتر شود، به کینه و قطع رابطه می‌انجامد. از همسرتان بخواهید با بهانه‌ای شما را آشتی دهد.

از رفتار انتقاد کنید، نه از شخصیت. شخصیت پایدار است، اما رفتار موقتی و قابل تغییر. به‌جای گفتن «خودخواه هستی» یا «تنبل هستی»، از رفتارِ قابل مشاهده انتقاد کنید تا حساسیت‌های نوجوان افزایش نیابد.

مسئولیت‌هایی به اندازه توان فرزند بسپارید. احترام و محبت لازم است، اما سپردن مسئولیت‌های منطقی، نوجوان را خودکفا، متعهد و دور از توقعات بی‌جا تربیت می‌کند؛ در حالی‌که انجام همه کارها به‌جای او، او را لوس و پرتوقع می‌کند.

متأسفانه برخی والدین به دلیل عجله، ترس از خطای فرزند یا نگرانی از هدر رفتن وقت و سرمایه، بارها به‌جای فرزندشان تصمیم می‌گیرند. اما باید بدانند که بیشتر جوانان به‌طور غریزی از این چالش‌ها استقبال می‌کنند و علاقه‌مندند توان و هوش حل مسئله خود را آزمایش کنند.

راهکارهای موثر در برخورد با نوجوان
از نوجوان فاصله نگیرید
نوجوان را تایید کنید
برای صحبت کردن، زمان مشخصی تعیین کنید
انتخاب زمان گفتگو را به نوجوان واگذار کنید
مسائل را شفاف بیان کنید
جانب ادب را رعایت کنید
به استقلال او احترام بگذارید
دوستان خوب نوجوان را خط قرمز او بدانید
کارهای مهم و در حد توان به او بسپارید
تشویق را خصوصی انجام دهید و در جمع او را بیش از حد تمجید نکنید
به او اعتماد کنید
قضاوت نکنید، اما راهنمایی کنید
نصیحت نکنید، بلکه الگوی عملی باشید
به نظم در کارها اهمیت دهید
زمان‌های تفریح دونفره را فراموش نکنید
از تلاطم نوجوان نهراسید، به‌ویژه وقتی راه درست را انتخاب کرده است
از بزرگ‌ترهای فامیل کمک بگیرید

یادمان باشد: نوجوانی، زمان خلق کردن و ساختن است. می‌توانیم با همراهی و درک، پلکانی از جنس اعتماد و محبت بسازیم تا نوجوان پله‌پله تا رسیدن به خودِ واقعی‌اش بالا رود. با این رویکرد، می‌توانیم اعتماد به نفس را به نوجوانان بیاموزیم و همراه آنان زیبایی مسیر رشد را تجربه کنیم.

ارتباط موثر پدران با دختران نوجوان را دریافت کنید